Black Belt in Lean

Dag 1 - Introductie tot Lean denken

• Wat is Lean en waar komt Lean vandaan?
• De basisprincipes worden uitgelegd via een praktijkgerichte LEGO-simulatie.
• Lean als bedrijfsstrategie voor het slimmer organiseren van activiteiten: de harde kant van processen, flow en tools, en de zachte kant van mensen, leiderschap en cultuur.
• Lean uitgelegd via vier kernthema's: waarde versus verspilling, flow in waardestromen, visueel management en streven naar perfectie via Kaizen-cultuur en Lean-leiderschap.
• Overzicht van de belangrijkste Lean-pijlers en basistools vanuit het Toyota Production System (TPS).

Dag 2-3 - Value Stream Mapping in productie

• Basis van Value Stream Mapping (VSM) in productieomgevingen.
• Een waardestroom in kaart brengen van grondstof tot afgewerkt product bij de klant.
• Een verbeterde toekomstige situatie ontwerpen en een gericht stappenplan met relevante Kaizen-initiatieven opbouwen.
• Doorbraakverbetering realiseren via waardestroomontwerp op basis van acht Lean-ontwerpprincipes, niet via een klassieke brainstorm rond verspilling.
• Een case toont de kracht en effectiviteit van deze aanpak.

Dag 3 - Value Stream Mapping in productie

• Basis van Value Stream Mapping (VSM) in productieomgevingen.
• Een waardestroom in kaart brengen van grondstof tot afgewerkt product bij de klant.
• Een verbeterde toekomstige situatie ontwerpen en een gericht stappenplan met relevante Kaizen-initiatieven opbouwen.
• Doorbraakverbetering realiseren via waardestroomontwerp op basis van acht Lean-ontwerpprincipes, niet via een klassieke brainstorm rond verspilling.
• Een case toont de kracht en effectiviteit van deze aanpak.

Dag 4 - Gestructureerd probleemoplossen met Toyota Business Practice

• Problemen effectief analyseren en aanpakken met Toyota Business Practice (TBP).
• De 8-stappenaanpak op basis van PDCA, A3-denken en 5 Whys.
• De methode wordt aangeleerd zoals Toyota eigen medewerkers en leiders traint, door een Toyota Master Trainer.
• Deelnemers oefenen de aanpak in groep op een praktijkcase.
• Details die het verschil maken en typische valkuilen bij probleemoplossing worden expliciet besproken.

Dag 5 - Pull/Kanban-systemen en operationele stabiliteit met TPM

• Oorsprong en vormen van pull- en Kanban-systemen.
• Hoe je het juiste pull-systeem kiest, ontwerpt en implementeert om kortere en stabielere doorlooptijden en lagere voorraden te bereiken.
• Pull/Kanban als strategie om materiaal- en informatiestromen beter te beheersen.
• Operationele stabiliteit als voorwaarde voor flow.
• De betrouwbaarheid van machines verbeteren via Total Productive Maintenance (TPM).
• OEE (Overall Equipment Effectiveness) als prestatie-indicator.

Dag 6 - 5S, standaard werk en Jidoka

• Standaarden bouwen als basis voor operationele stabiliteit en Kaizen.
• Werkplekorganisatie met 5S en werkmethodes via standaard werk.
• Effectieve visuele standaarden ontwerpen voor werkplekken en processen.
• Verspilling door zoeken, kwaliteitsfouten en herwerk verminderen, terwijl veiligheid en consistentie verbeteren.
• Jidoka als kwaliteitspijler binnen TPS/Lean: autonomation, Andon, Poka Yoke en visuele controle.
• Afwijkingen en verspilling zichtbaar maken in de flow zodat problemen sneller worden opgepakt.

Dag 7 - Lean in kantoor, service en zorg

• Lean/TPS vertalen naar niet-productieomgevingen zoals administratie, dienstverlening, zorg en ondersteunende processen.
• Wat zijn de verschillen met productie? Welke uitdagingen komen vaker terug?
• Business Process Value Stream Mapping (BPVSM) voor service- en transactionele waardestromen.
• Service- en administratieve processen in kaart brengen en verbeteren.
• Een implementatiestappenplan ontwikkelen voor doorbraakverbeteringen in kantoor- en serviceomgevingen, op basis van een 8-stappenaanpak.

Dag 8 - BPVSM deel 2 en SMED

• Verdieping in Business Process Value Stream Mapping.
• SMED (Single Minute Exchange of Dies) voor omsteltijdreductie.
• Waarom flexibiliteit essentieel is in Lean.
• Hoe kortere omsteltijden leiden tot lagere kosten, minder voorraad en hogere flexibiliteit.
• SMED als gestructureerd verbeterproces, niet als technische truc.
• Een bewezen aanpak op basis van ervaring met meer dan 150 SMED-verbeterinitiatieven.

Dagen 9-11 - Gevorderd Value Stream Design

• Mixed Model Value Stream Design voor productfamilies met uiteenlopende werkinhouden, omsteltijden en procesvereisten.
• Flow verbeteren in complexe waardestromen met een grote productvarieteit.
• Gedeelde middelen beheren, zoals medewerkers, werkstations en lijnen die over meerdere waardestromen worden ingezet.
• Ondanks de complexiteit een betere flow ontwerpen, met kortere doorlooptijden, lagere operationele kosten en voorspelbaardere prestaties als resultaat.

Dag 12 - Interne logistiek en Lean-materiaalbehandeling

• Waarom goed ontworpen waardestromen falen wanneer de interne logistiek niet op de flow is afgestemd.
• Typische flowstoppers in de interne logistiek herkennen en elimineren.
• Interne logistiek ontwerpen zodat ze de hoofdwaardestroom ondersteunt en beschermt.
• Gastcollege door een praktijkexpert van TE Connectivity, waar deze principes diepgaand worden toegepast.

Dag 13 - Lean Supply Chain Design

• De waardestroom bekijken voorbij de grenzen van een organisatie: van leveranciers tot eindklanten.
• Leveranciers, producenten, klanten en consumenten verbinden in een geintegreerde waardestroom.
• Lean-principes toepassen op supplychainniveau om doorbraken in flow te realiseren.
• Macro/Extended Value Stream Mapping gebruiken om verbeterde materiaal- en informatiestromen doorheen de supply chain te ontwerpen.

Dag 14 - Lean-tools voor kantoor- en serviceomgevingen

• De Lean-toolbox uitbreiden voor een doeltreffendere toepassing in kantoor- en serviceprocessen.
• Technieken zoals Overhead Value Analysis, contactogrammen, analyse van schriftelijke communicatie en vergaderstructuren.
• Variable Factor Programming (VFP) voor waardestromen met een hoge variabiliteit.
• Multi Moment Observations (MMO/Work Sampling).
• Verspilling en verbeterpotentieel kwantificeren in omgevingen met variabele taken en werkinhouden.

Dag 15 - Lean-simulatie voor service en kantoor

• Praktijkgerichte simulatie van Lean-principes in een service- en kantooromgeving.
• Werken met meerdere waardestromen en gedeelde middelen binnen een systeem.
• Business Process Value Stream Mapping en Lean Design for Flow toepassen.
• Doorbraakverbetering realiseren met de technieken uit de voorgaande opleidingsdagen.

Dag 16, deel 1 - Lean Design for Flow

• Lean richt zich traditioneel op het verbeteren van bestaande processen door verspilling te elimineren.
• Kritisch onderzoeken hoeveel verspilling al tijdens een gebrekkig initieel procesontwerp ontstaat.
• Processen vanaf de eerste keer juist ontwerpen met Lean-principes.
• De rol van engineering en procesontwerp in duurzame Lean-implementaties.

Deze module introduceert Six Sigma als aanvullende aanpak voor Lean. De focus ligt op het begrijpen en verminderen van variatie, zodat verspilling afneemt en waardestromen betrouwbaarder en voorspelbaarder presteren.

Dagen 16, deel 2, tot en met 18 - Six Sigma en DMAIC

• Wat Six Sigma is en hoe deze aanpak Lean-implementaties kan versterken.
• Geschiedenis, filosofie en positionering van Six Sigma binnen operationele excellentie.
• Procesvariatie begrijpen en herkennen waarom variatie verspilling veroorzaakt.
• Werken met kwaliteits- en prestatiemaatstaven zoals Critical to Quality (CTQ), Cost of Non-Quality, DPU, DPMO, First Time Yield, Throughput Yield en Rolled Throughput Yield.

Statistische basisconcepten

• Basisstatistiek toepassen binnen procesverbetering.
• Normale verdeling, datatransformaties en procesverdelingen begrijpen.
• Werken met gemiddelde, mediaan, modus en relevante procesparameters.
• Betrouwbaarheidsintervallen correct interpreteren in verbeterprojecten.

DMAIC-methodologie

• De verbetercyclus Define, Measure, Analyse, Improve en Control gestructureerd doorlopen.
• Tools per DMAIC-fase inzetten, waaronder Voice of the Customer, SIPOC, Pareto-analyse, boxplots, histogrammen, Process Mapping, Gage R&R, FMEA en Ishikawa-diagrammen.
• Verdiepen met BOB versus WOW, 5W2H, Multi-Vari-analyse, hypothesetoetsing, een- en tweesteekproeftoetsen, ANOVA, regelkaarten en Out of Control Action Plans.

Praktische toepassing

• Statistische concepten oefenen op praktijkgerichte opdrachten.
• Data correct interpreteren als basis voor feitengebaseerde besluitvorming.
• Six Sigma-analyse rechtstreeks verbinden met Lean-verbeterinitiatieven.

Dag 19 - Lean, verandering en HRD

• Human Resources Development (HRD) bij Toyota: hoe HR de Lean-implementatie actief stuurt en ondersteunt.
• De rol van leiderschapsontwikkeling, competentieopbouw en coaching bij het duurzaam verankeren van Lean.
• Gastcollege door een voormalige Toyota Motor Europe Master Trainer en Kaizen Manager.
• Lean en change management: verandering in complexe organisaties ontwerpen, lanceren en begeleiden.
• Praktische inzichten uit reele transformaties.

Dagen 20-21 - Lean-accounting en Value Stream Costing

• Waarom traditionele kostencalculatie en financiele rapportering verbeteringen in flow vaak niet zichtbaar maken.
• Hoe conventionele accountingsystemen onbedoeld overproductie, de zwaarste vorm van verspilling, kunnen stimuleren.
• Waarom financiele resultaten op korte termijn na Lean-verbeteringen soms negatief lijken.
• Value Stream Costing en Throughput Accounting als alternatieve managementaccountingmethodes.
• De financiele impact van flowverbeteringen zichtbaar en meetbaar maken.
• Waardestroomgedreven kostenmodellen gebruiken voor investeringsbeslissingen, portfoliomanagement en keuzes in engineering en productontwikkeling.
• Case 1: een waardestroomkostenmodel op fabrieksniveau, met vergelijking van de huidige en toekomstige situatie, investeringsimpact en introductie van een nieuw product.
• Case 2: een end-to-end supplychainkostenmodel voor scenario's rond transportwijzen, leverancierslocaties, conversiekosten en compressie van de waardestroom.

Dag 22 - Lean-besturingssystemen en cultuur

• Lean-cultuur bij Johnson & Johnson: een duurzame cultuurverandering realiseren via een gestructureerde en doordachte aanpak.
• Praktische inzichten in communicatie, leiderschapsgedrag en consistentie als motoren van cultuurverandering.
• Gastcollege door de voormalige GM Manufacturing van Johnson & Johnson Pharma (Janssen) in België.
• Lean-besturingssystemen en dagelijks management, geillustreerd met een praktijkcase van Mars Food Europe.
• Gastcollege door de Lean Manager van Mars Olen.